Matura to nie tylko egzamin dojrzałości dziecka.

To także egzamin z regulacji emocji dla rodzica.

Pytania w stylu:

„Dlaczego jeszcze nie się uczysz?”

„A widzisz, mówiłam, że za mało powtarzasz!”

są wypowiadane z troską… ale trafiają w mózg nastolatka jak kreda w tablicę interaktywną, nie ten system, nie ten czas.

Co mówi psychologia: ocenianie ≠ motywowanie

Z perspektywy psychologii motywacji ocenianie:

• Zwiększa lęk przed porażką,
• Obniża poczucie kompetencji,
• Uruchamia mechanizmy obronne („i tak mnie nie rozumieją”).

Empatia natomiast:

• Wzmacnia wewnętrzną motywację,
• Buduje poczucie bezpieczeństwa,
• Pomaga dziecku regulować emocje zamiast z nimi walczyć.

Krótko mówiąc: człowiek uczy się lepiej, gdy nie musi się bronić.

A co na to neurobiologia? (czyli dlaczego „weź się w garść” nie działa)

Mózg maturzysty to plac budowy:

• Kora przedczołowa (od planowania, koncentracji i logicznego myślenia) nadal się rozwija,
• Ciało migdałowate (alarm emocjonalny) działa szybko i głośno.

Gdy rodzic ocenia, porównuje lub straszy konsekwencjami:

• Aktywuje się układ stresu,
• Kora przedczołowa się „wyłącza”,
• Zdolność uczenia się… spada.

Empatia robi coś odwrotnego:

• Uspokaja układ nerwowy,
• Umożliwia dostęp do myślenia,
• Pomaga wrócić do zadania.

To nie „miękkość”. To higiena pracy mózgu.

Empatia, czyli co konkretnie mówić zamiast ocen?

Zamiast: „Znowu siedzisz w telefonie, a matura za pasem!”

Spróbuj: „Widzę, że trudno ci się dziś skupić. Chcesz pogadać, czy potrzebujesz chwili przerwy?”

Zamiast: „Jak tak dalej pójdzie, to oblejesz!”

Spróbuj: „Wyglądasz na przytłoczonego. To normalne w tym momencie. Jak mogę pomóc?”

Empatia nie oznacza braku granic. Oznacza, że:

• Najpierw regulujemy emocje,
• Dopiero potem rozmawiamy o planach, nauce i odpowiedzialności.

Co rodzic może zrobić realnie (i bez bycia terapeutą)

Na koniec ważna prawda (trochę ku pokrzepieniu)

Matura to etap.

Relacja z dzieckiem - proces na lata.

Empatia nie gwarantuje 100% na egzaminie.

Ale znacząco zwiększa szanse, że młody człowiek:

• Poradzi sobie ze stresem,
• Zaufa sobie,
• I… będzie chciał do was zadzwonić także po maturze 😉

A to już naprawdę wysoki wynik.